Niðurlagsorð greinar Ragnheiðar Traustadóttur verkefnisstjóra rannsóknarinnar á Hólum í sýningarskrá Endurfunda

„Hér að framan hefur verið fjallað um uppgröft á biskupsstofu á Hólum, veislu- og móttökusal eins og þeir tíðkuðust hjá heldri mönnum annars staðar í álfunni, m.a.s. hjá konungum. Annað eins hús frá fyrri hluta miðalda hefur ekki verið grafið upp hér á landi áður. Út af fyrir sig kemur ekki á óvart að stofa þessarar gerðar hafi fundist á Hólum. Ærnar voru þar gestakomur og einkum á stórhátíðum. Stofur af þessu tagi voru í valdamiðstöðvum í þeim löndum sem íslenskir höfðingjar á miðöldum höfðu samskipti við. Í því sambandi má vísa til fornleifarannsókna á Kaupangi, Ósló og Niðarósi í Noregi, Kirkjubæ í Færeyjum og Papa Stour á Hjaltlandseyjum.

Einnig hefur verið stiklað á stóru um aðra þætti Hólarannsóknarinnar. Mörg merkileg mannvirki fyrri tíðar bíða frekari rannsókna og úrvinnslu. Rannsóknarefniviðurinn er ríkulegur og bregður nýju ljósi á húsasögu biskupsstólsins og byggingarsögu landsins. Auk þess hefur hann, eins og áður segir, hnekkt áður viðteknum skoðunum um upphaf og uppbyggingu Hóla. Hólar í Hjaltadal hafa á umliðnum árum og áratugum gengið í endurnýjun lífdaga. Séra Matthías, væri hann uppi nú á dögum, hefði glaðst yfir þeirri reisn sem Hólar búa aftur yfir og enn fremur Hólaskóla sem nú er vísindaleg fræðslu- og rannsóknarstofnun á háskólastigi. Hann hefði sömuleiðis glaðst yfir góðum árangri Hólarannsóknarinnar við að leiða í ljós vitnisburðinn í moldinni um „húsin sterku meistaranna“ sem hann saknaði þegar hann kvað lofkvæði sitt um Skagafjörð. Meistararnir nú og þá byggja á sama grunni og af sömu hvötum."