Nóvember: Allraheilagramessa og Marteinsmessa
Allraheilagramessa er 1. nóvember. Þá er sameiginlegur minningardagur píslarvotta og messudagur þeirra fjölmörgu helgu manna sem ekki eiga sér eigin messudag. Hún var ein af helgustu hátíðum í katólsku og þekkt hér með íslensku nafni frá elstu tímum. Marteinsmessa er 11. nóvember, á útfarardegi Marteins biskups árið 397 í Tours í Frakklandi. Hann var einn helgustu miðaldadýrlinga hérlendis sem erlendis
1. nóvember - allraheilagramessa
Allraheilagramessa er 1. nóvember. Þá er sameiginlegur minningardagur píslarvotta og messudagur þeirra fjölmörgu helgu manna sem ekki eiga sér eigin messudag. Hún var ein af helgustu hátíðum í katólsku og þekkt hér með íslensku nafni frá elstu tímum. Messunni var haldið fram yfir siðaskipti til 1770. Í lögbókum miðalda er kveðið á um ölmusugjafir á allraheilagramessu. Kann sá siður að vera í tengslum við allrasálnamessu daginn eftir, 2. nóvember. Þá gætu þessi ákvæði tengst því að eldri vetrarfagnaður hafi færst yfir á allraheilagramessu eftir að kristni festist í sessi. Til slíks kynni einnig að benda óvissa um tímasetningu „sviðamessu" þegar étin voru svið nokkru eftir lok sláturtíðar.
11. nóvember - Marteinsmessa
Marteinsmessa er 11. nóvember, á útfarardegi Marteins biskups árið 397 í Tours í Frakklandi. Hann var einn helgustu miðaldadýrlinga hérlendis sem erlendis. Fátt er vitað um helgihald hér þann dag. Sumt bendir þó til að þá hafi verið almennur samkomudagur, ef til vill tengdur úthlutun tíundar til þurfamanna. Ekki er kunnugt um gæsaát hér tengt Marteini eins og tíðkast í Þýskalandi og annarstaðar á Norðurlöndum. Hinsvegar var Marteinsmessa fram á 20. öld víða viðmiðun um það hvenær ætti að taka hrúta á gjöf og fjarlægja þá frá ánum. Var hún á síðari tímum stundum kölluð „hrútamessa" á Vesturlandi.
Heimild: Saga daganna eftir Árna Björnsson, 1996
