Fólk fortíðar bregður á leik í Þjóðminjasafni Íslands á safnanótt 2007
Á safnanótt föstudaginn 23. febrúar verður glatt á hjalla í Þjóðminjasafni Íslands. Fólk úr nálægri og fjarlægri fortíð verður töfrað fram með leik, leiðsögn og tónlist og ýmsar persónur frá fyrri öldum fara á kreik milli klukkan 19 og 24.
Í Bogasalnum eys Arndís Árnadóttir listfræðingur úr viskubrunnum í líflegri leiðsögn um sýninguna Með silfurbjarta nál - spor miðalda í íslenskum myndsaumi klukkan 19:30 og 21.
Síðan færist fjör í leikinn svo um munar: hin ferska, frumlega, fjöruga og fornlega hljómsveit Spilmenn Ríkínís stígur fram á sviðið klukkan 20 og 22 og leikur undurfögur ævagömul lög á forn hljóðfæri svo sem symfón, langspil, saltara og bumbu.
Ókeypis er inn á safnanótt og opið til miðnættis. Gersemar eru til sölu í safnbúðinni og í veitingastofunni Kaffitár eru kræsingar á tilboði.
Á safnanótt í Þjóðminjasafninu gefst meðal annars tækifæri til að kynnast knárri landnámskonu og stórlyndum miðaldahöfðingja, fróðum siðskiptamanni og brögðóttum galdrakarli. Kjörið er að spjalla við íslenska forfeður og formæður og fræðast hjá þeim um fortíðina og búast má við að þau leggi þrautir fyrir gesti og gangandi. Fólk er hvatt til að taka þátt í leiknum og reyna sig.
Milli klukkan 20 og 22 munu hinar stórskemmtilegu ljósmyndir Guðna Þórðarsonar í Sunnu lifna við með hjálp Ingu Láru Baldvinsdóttur, fagstjóra Ljósmyndasafns Íslands í Þjóðminjasafninu. Hún er annar höfundur sýningarinnar Á mótum tveggja tíma sem nú stendur yfir í Myndasalnum. Myndir Guðna á sýningunni eru frá fimmta og sjötta áratug 20. aldar og má ætla að ýmsir kannist þar við ýmislegt! Klukkan 21 mætir auk þess sjálft fólkið af myndunum og segir frá lífinu á bak við þær!
Hljómsveitin Spilmenn Ríkínís er skipuð hinum frábæru tónlistarmönnum og söngvurum, Mörtu Guðrúnu Halldórsdóttur, Erni og Sigursveini Magnússonum og Halldóri Bjarka Arnarsyni. Þau eru klassískir tónlistarmenn, hinn ungi Halldór Bjarki er sérstaklega efnilegur og Marta, Örn og Sigursveinn eiga hvert um sig að baki langan og glæsilegan tónlistarferil. Gegnum tíðina hafa þau öll sýnt íslenskum þjóðlögum áhuga en Spilmenn Ríkínís ganga þó skrefi lengra, flytja ekki aðeins lögin heldur hafa lagt á sig ærið erfiði við rannsóknir á fornri tónlistarhefð og tónlist fyrri alda á Íslandi.
Í flutningi þeirra Arnar, Sigursveins, Halldórs Bjarka og Mörtu felst endursköpun ævagamallar hefðar og falleg þjóðlög óma aftan úr öldum. Spilmenn Ríkínís segjast telja að þau séu "komin niður á það krydd sem hæfir þessum lögum hvað best, en það er bundið í hljómi áðurnefndra hljóðfæra."
Svona má vissulega ímynda sér að lögin hafi verið sungin og leikin í lifandi flutningi fyrri tíðar manna og eins og tíðkaðist á dansleikjum eru gestir að lokum hvattir til að taka undir viðlög. Milli þess sem Spilmennirnir syngja og leika, spjalla þau við gesti, deila með þeim þekkingu sinni á hinum fornu lögum og hljóðfærum og segja frá þeim athugunum sem að baki flutningnum búa.
Tvísöngvar og tónlist sem Spilmenn Ríkínís flytja í Þjóðminjasafninu á safnanótt hafa að mestu leyti varðveist í handritum frá 16. og 17. öld og í útgáfum Hólaprents í Hjaltadal. Bæði verða flutt andleg lög, svo sem sálmar, og veraldleg lög, eins og dansar.
Hljómsveitin kennir sig við Ríkíní, fyrsta tónlistarkennara hins forna Hólaskóla sem stofnaður var árið 1106. Ríkíní var franskur og mikill "ástvinur" hins helga Jóns Ögmundssonar biskups og skólastjóra.
