Hvað er forvarsla?
Í forvörslu mætast ólíkar fræðigreinar, svo sem efnafræði, eðlisfræði, líffræði, listasaga, fornleifafræði, sagnfræði, þjóðfræði og siðfræði.
Forvarsla gripa byggist á skilningi á vísindalegum eiginleikum þeirra efna sem gripirnir eru skapaðir
úr, hvernig þessi efni eldast og bregðast við áhrifum umhverfisins. Þessi vitneskja gerir forvörðum kleift að koma í veg fyrir skemmdir á gripum með því að hefta eyðileggjandi áhrif umhverfisins. Einnig er sögulegt (menningarsögulegt og listsögulegt) samhengi gripanna mikilvægt og getur því haft mikil áhrif á meðferð þeirra. Öll efni sem notuð eru í viðgerðir eru vandlega valin með tilliti til þess að þau skaði ekki gripina og að unnt sé að fjarlægja þau síðar.
Sem dæmi um verkefni forvarðar mætti nefna:
- Meðferð til að gera gripi stöðuga eða hamla gegn hrörnun þeirra.
- Viðgerðir með það að leiðarljósi að koma skemmdum eða hrörnuðum gripum í upprunalegt ástand án þess að glata fagurfræðilegu eða sögulegu samhengi þeirra.
- Rannsóknir á gripum, til að ákvarða hvaða efni voru notuð við framleiðslu þeirra eða eldri viðgerðir.
- Rannsóknir á gripum, til að ákvarða orsök og umfang skemmda eða breytingu frá upprunalegu horfi.
- Gerð skýrslna í máli og myndum um ástand gripa, fyrir og eftir meðferð.
- Fyrirbyggjandi aðgerðir til að hamla gegn hrörnun með því að gefa ráðleggingar og hafa eftirlit varðandi umhverfi gripanna, hvort sem þeir eru á sýningu eða í geymslu, þetta á við ljósmagn, hitastig og rakastig.
- Veita ráðgjöf varðandi pökkun, geymslu og flutning viðkvæmra gripa.
- Fylgjast með nýjustu rannsóknum, tækni og framförum á sviði forvörslu.
Árin 2002 til 2004 var gert mikið átak í forvörslu innan Þjóðminjasafnsins í tengslum við opnun safnsins 1. september 2004. Hingað til er þetta stærsta átak í forvörslu safngripa hér á landi. Megináhersla forvörsluátaksins var á forvörslu og viðgerð ámálaðra kirkjugripa liðinna alda, textíla bæði frá miðöldum og síðari öldum og jarðfundinna forngripa frá fyrstu öldum Íslandsbyggðar. Þessir gripir eru sýndir á grunnsýningu safnsins.

