Hallgerður Gísladóttir (1952-2007)
Hallgerður hóf fyrst störf fyrir Þjóðminjasafnið sumarið 1976 þegar hún ásamt fleiri stúdentum tók þátt í söfnunarátaki þjóðfræða um allt land sem unnið var í samvinnu við Þjóðminjasafnið. Aðalviðfangsefnin voru fráfærur, selfarir, vatns- og vindmyllur þótt fleira flyti með.
Næstu ár fékkst Hallgerður í hlutastarfi við úrvinnslu og skrásetningu þess mikla afraksturs sem varð af söfnuninni. Einnig vann hún við að skrásetja þjóðfræðileg minnisblöð danska fræðimannsins Holger Kjær sem ferðaðist um Ísland árið 1929.
Árið 1982 var Hallgerður fastráðin við Þjóðminjasafn Íslands og árið 1995 tók hún við stöðu deildarstjóra þjóðháttadeildar og síðar fagstjóra þjóðháttasafns, sem hún gegndi til dauðadags. Smám saman tók eitt svið öðru fremur hug Hallgerðar fanginn, en það var matarmenning íslensku þjóðarinnar. Hún vann að viðamikilli söfnun fróðleiks um forna matarhætti en þessum sjálfsagðasta þætti daglegs lífs hafði hingað til lítt verið sinnt skipulega. Hallgerður sat meðal annars árum saman í Matráði Kvenfélagasambandsins, Klúbbs matreiðslumanna og Ríkisútvarpsins sem vann að söfnun gamalla mataruppskrifta og öðrum fróðleik um matarhætti og heimsótti í þessu skyni ákveðin svæði á landinu.
Hallgerður var alla tíð í farsælu sambandi við heimildarmenn Þjóðminjasafnsins sem skiptu hundruðum og reyndi að heimsækja þá eftir því sem tíminn leyfði og afla nýrra. Einnig sá hún öðrum fremur um að skipuleggja starf stúdenta á dvalarheimilum aldraðra til að spyrja vistmenn um daglegt líf í æsku þeirra. Þannig öðlaðist hún yfirgripsmikla þekkingu á hinum mörgu sviðum þjóðháttanna um leið og hún styrkti tengsl Þjóðminjasafnsins við landsmenn. Fyrir störf sín á þessu sviði er Hallgerður þekkt langt út fyrir landsteinana.
Hallgerður náði miklum árangri á sérsviði sínu og var jafnan reiðubúin að takast á við ný verkefni af fagmennsku, dugnaði og frjórri hugsun. Hún miðlaði þekkingu sinni og árangri rannsókna á margvíslegan hátt. Hún flutti víða fyrirlestra, skrifaði fjölda greina og sá um útvarpsþætti og sjónvarpsþætti um sérsvið sitt. Aðalrit Hallgerðar Íslensk matarhefð kom út árið 1999. Það var tilnefnt til íslensku bókmenntaverðlaunanna og hlaut viðurkenningu Hagþenkis og Bókasafnssjóðs höfunda. Samhliða starfi sínu við Þjóðminjasafn Íslands var Hallgerður stundakennari á sínu sérsviði við Háskóla Íslands og átti þannig ríkan þátt í því að efla tengsl Þjóðminjasafnsins og Háskólans.
Auk árangurs hennar á sviði rannsókna, safnastarfs og ritstarfa var framlag hennar við gerð hvers kyns sýninga á vegum Þjóðminjasafnsins ómetanlegt. Hæst ber þar þátt hennar við undirbúning opnunar Þjóðminjasafns Íslands á ný árið 2004. Þar gegndi hún afar ábyrgðarmiklu hlutverki við mótun nýrrar grunnsýningar safnsins. Hún ritstýrði margmiðlunarefni sýningarinnar og var sjálf höfundur margmiðlunarkynningar um móðuharðindin. Einnig var hún annar tveggja ritstjóra og einn af aðalhöfundum grunnsýningartextanna. Þáttur hennar í þessum krefjandi verkefnum verður seint fullþakkaður. Jafnframt ritaði Hallgerður vandaða grein í grunnrit Þjóðminjasafnsins Hlutaveltu tímans. Menningararfi á Þjóðminjasafni, sem kom út við opnun grunnsýningarinnar. Auk þess ritstýrði og ritaði hún í bókina Í eina sæng. Íslenskir brúðkaupssiðir, sem út kom árið 2004 með sérsýningu safnsins í Bogasal sama ár.
Hallgerður var mikilhæfur safnamaður og fræðimaður en hún var ekki ein þeirra sem helst vilja loka sig af á eigin sérsviði, heldur var jafnan reiðubúin að taka til hendi þar sem safnfólkið þurfti að vinna saman. Hún tók virkan þátt í félagslífi og kjarabaráttu og var enda formaður Félags íslenskra safnmanna 1991 til 1993 og formaður kjaradeildar Félags íslenskra fræða 1999 til 2001. Einnig kom hún að rannsóknum á manngerðum hellum, tók þátt í leiklistarstarfi, var ljóðskáld og lagði sitt af mörkum í varðveislu á kveðskap og rímum. Þannig kom Hallgerður víða við á sínum ferli, sem brautryðjandi og fagmaður með góða yfirsýn og þekkingu.
Þjóðminjasafn Íslands þakkar Hallgerði Gísladóttur fyrir hennar merka og framúrskarandi framlag til þjóðminjavörslu og þjóðháttafræða á Íslandi. Ævistarf hennar er umfangsmikið og sýnilegt. Hún var mikilsmetinn fræðimaður og liðsmaður Þjóðminjasafnsins, og bar hróður þess víða.
