Tímabilið 1600-2000
Ýmsar þjóðfélagslegar upplýsingar komu í fyrsta skipti fram með manntalinu 1703, en um sama leyti var tekin saman jarðabók með greinargerð um hvert einasta býli á landinu. Mikill munur var á stærð heimila eftir landshlutum. Við sjávarsíðuna var síður þörf fyrir mikið vinnuafl og heimili þar voru því minni en til sveita. Jarðir skiptust í þrjá meginflokka, lögbýli, hjáleigur og tómthús. Lögbýlin voru upphaflegu jarðirnar en út frá þeim voru seinna byggðar hjáleigur. Tómthús voru í verstöðvum og höfðu fátt eða ekkert búfé, en byggð þar var óstöðug og háð aflabrögðum.
Tímabilið 1600 til 1800 einkenndist af stöðnun í landbúnaði og sjávarútvegi. Danakonungur reyndi að sporna við þessu ástandi á síðari hluta 18. aldar með því að brydda upp á ýmsum nýjungum í atvinnulífinu í samvinnu við Íslendinga. Í Reykjavík var komið á fót vísi að verksmiðjustarfsemi með áherslu á ullarvinnslu, skinnaverkun og fleira. Tekið var að nota vefstóla og rokka, veiðar hófust með þorskanetum og kartöflurækt fór af stað. Greina má vísi að þéttbýli í Reykjavík og á fleiri stöðum á þessum tíma.
Árið 1870 bjuggu innan við 5% Íslendinga í þorpum. Mannfjöldi hafði aukist verulega á 19. öld og voru sveitirnar í raun ofsetnar og gátu með engu móti framfleytt fleira fólki að óbreyttum atvinnuháttum. Viðbrögð manna voru að flytja í þéttbýli við sjávarsíðuna í trássi við gildandi atvinnulöggjöf. Í sjávarplássum var atvinnu að hafa, sérstaklega við veiðar á skútum.
Á tímabilinu 1880-1930 flutti um helmingur þjóðarinnar úr sveitum í þéttbýli við ströndina. Ekkert lát hefur verið á fólksflutningum og er vaxandi straumur fólks frá þorpum úti á landi til höfuðborgarsvæðisins. Þar búa nú um 2/3 hlutar þjóðarinnar. Fjölskylduhættir hafa einnig tekið miklum breytingum, heimili hafa minnkað og einstæðir foreldrar með börn eru margir.
Skömmu eftir aldamótin 1900 hófst vélvæðing sjávarútvegsins. Markaði það upphaf gríðarlegra breytinga í atvinnu- og búsetuháttum sem líkt hefur verið við iðnbyltingu. Sjálfsþurftarbúskapur leið undir lok en sjávarútvegur, iðnaður og ýmsar þjónustugreinar urðu stöðugt mikilvægari. Í flestum tilvikum var hér um smáiðnað að ræða en stóriðja kom til sögu á síðari hluta 20. aldar. Á síðustu áratugum hefur atvinnulífið tölvuvæðst og er hátækni beitt víða, m.a. á sjúkrahúsum og við erfðarannsóknir.
