Tímabilið 1600-2000

Þrátt fyrir nokkrar breytingar á híbýlaháttum eftir siðbreytingu, einkum vegna minna framboðs á timbri til bygginga var áfram víða vel húsað á höfðingjasetrum. Í samræmi við áherslur í Danaveldi á 18. öld voru reistir bústaðir úr steini fyrir landfógeta, stift­amtmann og landlækni, auk nokk­urra kirkna. Hús þessi voru reist eftir teikningum danskra húsameistara, svo sem De Thurah og Eigt­­ved. Lítið sem ekkert var um stein­hús á Íslandi fyrir þennan tíma en ástæð­ur þess eru ekki að fullu kunnar. Vitað er að Auðunn rauði Þor­bergs­son Hólabiskup (biskup 1313-1322) lét hefja smíði steinkirkju á Hólum en henni var aldrei lokið og efniviðurinn notaður í nú­verandi kirkju þar á staðnum.

Baðstofan frá Skörðum er lýsandi fyrir íveruhús almennings á 19. öld. Oft voru baðstofur aftastar húsa í gangabæ. Framan af öldum voru það einkum bæjar­­dyr og skemmur sem sneru timbur­stöfnum fram á hlað. Á 18. öld urðu smám saman breytingar á þessu og á 19. öld var svo komið að öll framhús sneru stöfnum fram á hlað. Kallaðist slík gerð bæjarhúsa burstabær.

Elstu baðstofur með innréttingu eins og þeirri sem getur að líta í baðstofunni frá Skörðum koma fram í úttektum á 18. öld, en á 16. og 17. öld voru þar bekkir og borð. Baðstofa dregur nafn sitt af því að á síðari hluta miðalda var þar eldstæði og þar voru iðkuð einhvers konar eimböð.

Á síðari öldum var allur smíðaviður nýttur eins og kostur var. Margir helstu dýrgripir íslensks útskurðar hafa varðveist vegna þess að viðir sem eitt sinn voru í kirkju voru nýttir aftur og aftur. Bjarna­staða­hlíðar­­fjalirnar fundust t.d. í árefti í skemmu þar á staðnum á fyrri hluta 20. aldar.

Eftir því sem húsum fjölgaði í Reykjavík í upphafi 20. aldar óx einnig hlutfall timburhúsa í bænum. Á þeim tíma var sveitserstíll áberandi og bárujárn mikið notað sem ytri klæðning. Þar hafði þó risið steinsteypuhús fyrir aldamótin 1900. Árið 1915 varð mikill eldsvoði í Reykjavík þar sem mörg glæsileg timburhús brunnu til kaldra kola. Það varð til þess að byggingarnefnd bæjarins hafnaði timbri sem byggingarefni nema með vissum skilyrðum. Steinsteypa varð eftir það ríkjandi í flestum nýbyggingum bæjarins.

Fyrsta fjölbýlishúsið var reist í Reykjavík árið 1902. Það var svo­nefnd Bjarnaborg við Vitastíg, timburhús undir áhrifum frá sveitser­stíl eins og svo mörg timburhús víða um land frá þessum tíma. Elsta fjölbýlishús sem byggt var úr steinsteypu stendur við Berg­þórugötu 41-45 í Reykjavík. Í þéttbýlinu fjölgaði smám saman fjölbýlishúsum og þegar kom fram á sjöunda áratuginn var svo komið að heilu hverfin voru skipulögð með húsum af þessu tagi og má í því sambandi nefna Breiðholtið í Reykjavík.