Lykilgripir
Skautbúningur Sigurlaugar í Ási

Skautbúningur Sigurlaugar í Ási

Lykilgripur tímabilsins 1800-1900

Sigurður Guðmundsson málari hafði mikinn hug á öllu því sem laut að íslenskri þjóð­menningu. Hann vildi bæta listmennt og smekk landa sinna og setti fram hugmyndir að endurbættum hátíðarbúningi kvenna. Náði skautbúningurinn svonefndi vinsældum á skömmum tíma og gamli faldbúningurinn hvarf skjótt. Fyrsti skautbúningurinn var borinn sem brúðarbúningur í Reykjavík haustið 1859.

Meginhlutar skautbúnings voru treyja og samfella úr svörtu klæði. Á treyjunni var gull- eða silfurbaldýring, en á samfellunni neðst útsaumsbekkur. Belti var um mittið, gjarnan sprotabelti. Á höfði var hvítur lágur króklaga skautafaldur (skaut) með samlitri faldblæju og faldhnút. Með faldinum var haft gyllt koffur eða spöng. Búningnum gat fylgt möttull, fremur síð ermalaus yfirhöfn. Sigurður hannaði einnig kyrtil, sem var einfaldari búningur en skautbúningur. Við kyrtilinn var borinn skautafaldur. Búningar Sigurðar eru notaðir enn í dag sem viðhafnarbúningar.

Skautbúningur sem Sigurlaug Gunnarsdóttir í Ási í Hegranesi saumaði sér vorið 1860 eftir leiðbeiningum Sigurðar málara. Búningurinn er úr svörtu klæði með einföldum baldýruðum laufaviði úr silfurþræði á treyjubörmunum, en neðan á samfellunni er blómstursaumaður bekkur sem Sigurður teiknaði og kenndi við Býsans. Búningurinn kom til Þjóðminjasafnsins úr dánarbúi Ingibjargar Guðmundsdóttur, uppeldisdóttur Áshjónanna. Þetta er elsti varðveitti skautbúningur sem um er vitað. Koffrið er smíðað af Sigurði Vigfússyni gullsmið og síðar forstöðumanni Forngripasafnsins, en beltið er eftir óþekktan smið.




Leita á vefnum


Póstlisti Þjóðminjasafnsins


 

Þetta vefsvæði byggir á Eplica