Gripir 11. og 12. aldar
Varðveittir safngripir frá fyrstu öldum kristni á Íslandi eru í eðli sínu ekki ólíkir því sem þekkist frá öldunum þar á undan. Jarðfundnir gripir úr ólífrænum efnum finnast við fornleifarannsóknir en nú tekur að örla á því að gripir hafi varðveist án þess að felast í jörðu.
Það merkilegasta verður að telja útskorna húsaviði sem flestir fundust í árefti torfhúsa á 20. öld, t.d. norðlenskar viðarþiljur. Þannig varð fastheldni í íslenskri húsagerð og timburskortur þess valdandi að við eigum dýrlegan útskurð úr íslenskri kirkju á 12. öld sem ekki á sér annan líka í heiminum.
Elstu kirkjugripir á landinu eru tímasettir til 12. aldar og varðveittust innan vébanda kirkjunnar allt þar til þeir komu til safnsins fyrir atbeina frumkvöðlanna í söfnun gripa. Hið sama á við og á fyrri öldum að gripir sem vitna um daglegt líf skortir en það sem varðveist hefur manna á meðal vitnar um glæsileik og listfengi forfeðra okkar. Hitt sem hversdagslegt getur talist átti ekki sömu löngu lífdagana.
