Gripir 15. og 16. aldar
Vafalítið geymir jörðin enn margvíslegan vitnisburð um lífshætti þjóðarinnar á 15. og 16. öld. Þó hafa hversdagsgripir verið grafnir úr rústum sem fólust undir jarðveg fyrir tilstilli eldvirkni. Þeir veita skýra mynd af lífi fólksins á þessum tíma.
Varðveittir gripir tengjast nafnkunnum mönnum, mönnum sem á þessum tíma máttu sín mikils, lifðu á landsins gagni og nauðsynjum en fóru jafnframt víða um lönd. Gripir kenndir við einstaka afburðamenn setja svip sinn á safnkostinn. Það á t.d. við um Guðbrand biskup Þorláksson á Hólum en áfram gildir það að lítið fer fyrir óskertum minjum alþýðufólks sem byggði landið milli fjalls og fjöru.
Elstu myndir af íslensku fólki, málverk, eru frá 16. öldinni og því verður mannlíf þess tíma okkur á einhvern hátt nánara. Ennþá er fatnaður fáséður en tignarklæði presta og biskupa því sem næst það eina sem til er af slíku.

