Skrá 8. Fráfærur

IX. Þjóðtrú

1. a) Var nokkuð hirt um eyrnasnepla, sem skárust brott, þegar lömb voru mörkuð (grafnir í jörð t.d. eða stungið í veggjarholu)?
b) Var sama, hvaða litur var á lambinu, sem fyrst var markað?
c) Var gætt að sjávarfalli (hvernig stóð á sjó), þegar lömbin voru mörkuð, vegna blæðingar úr eyrum t.d.)?
d) Var því trúað, að eyrnamörk væru misjafnlega lánsöm?
e) Reyndu menn að taka upp nýtt mark til að öðlast fjárheill?
g) Vita menn dæmi þess, að lamb fæddist með marki, er síðan var upp tekið?

2. Voru hrútlömb gelt með aðfalli? Hvers vegna?

3. Máttu börn ekki kyssa lömb eða sauðfé yfirleitt? Hvers vegna?

4. Voru stekkja- og kvíakampar aðeins hlaðnir með aðfalli?

5. a) Hvaða ráð þekkti þjóðtrúin til að spekja kvífé (setja salt í eyru, grafa hrafntinnu í kvíadyr, leiða aðfengna á um jarðfastan stein o.s.frv.)?
b) Var froðukross settur á hverja á eftir mjaltir? Hvar og hvers vegna?
c) Var signt yfir ær að loknum mjöltum, eða á eftir hópnum, er honum var hleypt út úr kvíunum?
d) Var sérstök bælingaþula höfð yfir, er skilið var við kvífé að kvöldi, líkt og t.d., er skilið var við kýr í haga? Hvernig hljóðaði hún?
e) Var önnur þula höfð yfir, er fénu var hleypt út úr kvíunum? Hvernig var hún?

6. a) Hvað nefndust útbrot á nösum sauðfjár að sumri (álfabruni t.d.)?
b) Var reynt að lækna undirflog með töfrabrögðum (mjólkað gegnum kross í lykilskeggi, skærhús, kvistgat, mjólkað í glóð, logandi brennistein, tjörukross settur á malir o.s.frv.)?
c) Hvernig skýrði þjóðtrúin orsakir undirflogs (ærin snakksogin, fugl hafði flogið undir hana, o.s.frv.)? Voru nokkur ráð til að koma í veg fyrir það (grafa hrafntinnu í kvíadyrnar t.d.)?

7. a) Var veðurspá fólgin í háttum kvífjár, mismunandi nythæð eða öðru, er það snerti (regn, sólskin, stormur o.s.frv.)?
b) Hvað boðaði sauðfé í draumi?

8. Minnast menn annars, er varðar kvífé, eða sauðfé yfirleitt, í íslenzkri þjóðtrú?




Leita á vefnum


Póstlisti Þjóðminjasafnsins


 

Þetta vefsvæði byggir á Eplica