Skrá 6. Að koma mjólk í mat

G. Ostagerð.

1. Hvað nefndist vinna við að gera ost (að taka ost eða annað)?

2. Voru sérstakar ostagerðarkonur, sem ferðusðust milli bæja, er þörf krafði?

3. Hvernig var farið að því að taka hleypiost? Minnist m.a. eftirfarandi atriða: Var mjólkin látin sjóða? Hvernig var ákveðið hæfilegt hitastig til að hleypa mjólkina? Hvernig var hleypt (magn hleypis o.fl.)? Var ostadraflinn tekinn saman með höndum í pottinum? Hvernig var honum komið fyrir í ostamótinu? Var osturinn saltaður og þá hvernig? Hvar var hann þurrkaður og hvernig var geymslu hans háttað? Var orðið ostaþerrir notað um sólarlausan vindblástur? Voru til margar tegundir hleypiosta? Hvað hétu þær? Hvað hét lítill osthleifur, kjúka t.d.? Hvernig voru hleypiostar gefnir til matar, einir sér eða með öðrum mat? Var ostur aldrei gefinn þurr (þ.e. smérlaus) til matar?

4. Lýsið á sama hátt, hvernig farið var að því að taka ystan ost. Var sýra notuð til að ysta mjólkina. Hve mikil? Var draflinn tekinn upp með ausu? Var hann settur í ostamót eða ostapoka? Hvenær var osturinn gefinn til matar, og hvernig var hann þá matbúinn, einn sér eða með öðrum mat?

5. Hvað hét draflahrat, sem varð eftir í mysu við ostagerð; millumdrafli eða annað? Var hleypt upp suðu á mysunni til að þétta það? Var gerður smáostur úr því? Hvernig? Hvað kallaðist hann?

6. Var gerður sérstakur ostur úr froðu og skófum? Hvernig, og hvað kallaðlist hann (froðu- eða skófnaostur t.d.)?

7. Hvernig var unnið að því að taka mysuost? Var hann gerður af eintómri mysu eða öðrum efnum bætt í, t.d. mjólk og sykri? Hvernig var hann geymdur (ílát og geymslustaður)?

8. Lýsið hvernig vellidrafli eða velluostur var matbúinn. Kallaðist hann annað, t.d. vella eða velludrafli? Var hann helzt matbúinn við viss tækifæri, t.d. í veizlur til að fagna vermönnum eða ferðamönnum? Var þá talað um að vella móti mönnum?

9. Voru sérstakir ostar gerðir úr sauða- eða geitamjóllk?




Leita á vefnum


Póstlisti Þjóðminjasafnsins


 

Þetta vefsvæði byggir á Eplica