Sólin

Hvaða orðum var farið um uppkomu sólar, göngu hennar daglangt og sólarlag (sólris, sólaruppkoma, sólin rís upp, sólin kemur upp, sól í hádegisstað, sólarlag, sól hnígur til viðar o.s.frv.)?
Hvaða orðum var farið um hæstu og lægstu göngu sólar, miðað við árið (sól í hæstu merkjum, sól í lægstu merkjum o.s.frv.)?
Var talað um skaftháa sól, t.d. í skammdegi? Hvað fólst í því?
Var einhver sérstök trú varðandi sólstöðudaginn eða sólstöðustundina gagnvart, veðri, verkum eða öðru? Var rætt um það, að veður myndi breytast um sólstöðurnar eða upp úr sólstöðunum?
Voru veður eða vindur kennd við sól (sólfar, sólfarsvindur t.d.)?
Þekktist nokkur trú varðandi sólstafi gagnvart veðri?
Var einhver ákveðin skoðun ríkjandi varðandi morgunroða og kvöldroða gagnvart veðri?
Hvað nefndust geislabrot í skýjum á undan og eftir sól (aukasólir t.d.)? Var ákveðið orðtak um þá haft: Sjaldan er gíll fyrir góðu nema úlfur á eftir renni eða annað því líkt? Var því almennt trúað, að þetta hefði áhrif á veður? Var þessi trú e.t.v. einnig tengd því, hvort "sólirnar" voru í austri eða vestri?
Var vitnað til þess með vísu? Voru einhverjir bæir í byggðinni, þar sem ekki sá sól sökum fjalla vissan tíma í skammdegi? Voru ákveðnir siðir tengdir því, hvernig sól var þá fagnað, er hún sást að nýju um eða eftir áramótin? Fór heimilisfólkið þá e.t.v. út á stétt eða hlað? Voru nokkur viss orð eða vissar setningar þá uppi hafðar af heimamönnum? Var heimafólki gefinn glaðningur, er sól var fagnað (kaffi, lummur, pönnukökur t.d.)? Hét þessi glaðningur eitthvað (sólarkaffi t.d.)?
Telja menn, að þetta hafi verið gamall, fastur siður? Þekkjast nokkrar sagnir um hann?
Eru til vísur um sólarlausa skammdegisdaga eða endurkomu sólar á bæinn?
Þekktist sú trú, að sólin dansaði um sólaruppkomu á páskadaginn? Kunna menn sagnir um það?
Var talað um rosabaug eða þráviðrisbaug umhverfis sól? Var það veðurboði? Lýsið því.


Leita á vefnum


Póstlisti Þjóðminjasafnsins


 

Þetta vefsvæði byggir á Eplica