Svefninn

Menn eru beðnir að gera grein fyrir orðafari varðandi svefnvenjur og svefnþörf manna eftir því hvort þeim hentaði betur svefn að kvöldi eða morgni, þurftu mikinn svefn eða lítinn, sváfu laust eða fast o.s.frv. (kvöldgóður, vökuskarfur, kvöldsvæfur, morgunsvæfur, morgungóður, morgunhani, svefnléttur, svefnpurka o.s.frv.). Getið fastra orðasambanda er að þessu lúta (geta ekki haldið sér uppi, draga ýsur, rota rjúpur, vakna með sólu, vakna með fuglunum, upp fyrir allar aldir o.s.frv.). Voru viss orðasambönd notuð um stuttan og e.t.v. lausan svefn (láta sér hverfa minni, láta detta úr sér, láta sér renna í brjóst t.d.)? Voru orðin hænublundur og fuglsblundur notuð um slíkan svefn? Voru viss orð notuð um mjög fastan svefn (sofa eins og steinn, sofa eins og rotaður selur t.d.)? Greinið frá orðum er tjáðu skaplyndi fólks miðað við syfjur og sverfnþörf (kvöldljúfur, kvöldgúll, morgungúll t.d.): Segir frá því hvernig svefnþörf (geispar) á vissum tímum sólarhringsins gat boðað t.d. gestkomu eða veðurbreytingu. Gat aðsókn gests einnig birst í andvöku?
Minnist orðasambanda er lúta að hátterni manna í svefni (fara illa í rúmi, liggja þröngt, láta illa í svefni o.s.frv.). Er hægt að greina frá fólki sem gekk í svefni eða segja sögur af því? Var nokkuð ráð til að varna því (vatnsílát við rúmstokk t.d.)? Skyldu menn varast að vekja mann er gekk í svefni. Var hart tekið á því "að svíkjast að sofandi manni"? Segið dæmi þess ef menn töluðu eða sungu upp úr svefni eða jafnvel tóku í nefið o.þ.h. Þekktist það að menn nærðu sig á matarleifum frá kvöldinu áður milli dúra?


Leita á vefnum


Póstlisti Þjóðminjasafnsins


 

Þetta vefsvæði byggir á Eplica