Skrá 1. Spurt um nautgripi

Slátrun og nautaslátur

Hvaða aðferðir voru notaðar við aflífun nautgripa, áður en byssur komu til sögunnar? Hvernig voru nautgripir reyrðir í bönd á blóðvelli?

Var sérstakur svæfingarmaður, sem fór milli bæja, þar sem svæfingu var beitt, eða var það á hvers manns færi að fara með svæfingarjárn? Lýsið svæfingarjárni. Hvernig var mælt fyrir svæfingarholu á nautgrip? Hvaða orð voru notuð um verkið sjálft (að mænuskera, mænustinga, svæfa og no. mænustunga, svæfing eða önnur)? Hvernig var unnið að mænustungunni sjálfri?

Lesa meira

Fláning

Hvernig var "rist fyrir" á nautum?

Þekktist það að nautskyllir væri notaður í skæðaskinn, sem peningapungur eða annað?

Voru lappir flegnar að lagklaufum? Hvað hétu skæklar á nautshúð (hemingar eða annað)? Voru þeir notaðir í skæðaskinn og þá hvernig hældir (spýttir)?

Lesa meira

Farið innan í

Var bundið fyrir vélinda á nautgripum og þá hvernig?

Var aldrei rist aftur með (eða aftur úr) bringukolli, áður en farið var innan í? Var innvolsið numið brott úr krofi í heilu lagi? Gegndi sama máli um kross í hjarta og lifur og hættu af unglundseyrum nautgripa og kinda?

Lesa meira

Matargerð

Var búinn til sperðill úr nautaslátri og þá hvernig? Var orðið ísbenja (íspen, íspenjar) notað um nautgripasperðil, eða var ísbenja sérstakur réttur? Var ísbenja matreidd og etin samdægurs og slátrað var?

Var sérstakur réttur búinn til úr vélinda á svipaðan hátt og sperðill eða ísbenja? Þekktist það að búið var til vélindiskerti og þá hvernig?